Fizjologia

Podręcznik jest tłumaczeniem 22. wydania dzieła amerykańskiego Review of Medical Physiology, przetłumaczonego na 18 języków. Składa się z 39 rozdziałów, każdy ze spisem piśmiennictwa, wyodrębnionego rozdziału z pytaniami i odpowiedziami, dodatku oraz indeksu. W książce przedstawiono czynności wszystkich tkanek, narządów i układów ustroju ludzkiego. Treść i układ podręcznika jest zgodny z programem nauczania fizjologii na wydziałach lekarskich akademii medycznych.
Odbiorcy: studenci akademii medycznych

Dział I. Wprowadzenie do fizjologii
1. Ogólne i komórkowe podstawy fizjologii
Wprowadzenie
Zasady ogólne
Funkcjonalna morfologia komórki
Struktura i funkcja DNA i RNA
Transport przez błony komórkowe
Ściana naczyń włosowatych
Przekazywanie informacji między komórkami
Homeostaza
Piśmiennictwo dotyczące działu I
Dział II. Fizjologia komórek nerwowych i mięśniowych
2. Tkanka pobudliwa. Nerwy
Wprowadzenie
Komórki nerwowe
Pobudzenie neuronu i przewodzenie stanu czynnego
Mechanizmy jonowe pobudzenia i przewodzenia
Właściwości nerwów zawierających różne rodzaje aksonów
Typy włókien nerwowych i ich czynność
Neurotrofiny
Neuroglej
3. Tkanka pobudliwa. Mięśnie
Wprowadzenie
Mięśnie szkieletowe
Budowa
Zjawiska elektryczne i przepływ jonów
Odpowiedzi skurczowe
Źródła energii i metabolizm
Właściwości mięśni szkieletowych w nienaruszonym organizmie
Mięsień sercowy
Budowa
Właściwości elektryczne
Właściwości mechaniczne
Metabolizm
Tkanka bodźcotwórcza
Mięśnie gładkie
Budowa
Trzewne mięśnie gładkie
Mięśnie wielojednostkowe
4. Przewodnictwo synaptyczne i przez złącza międzykomórkowe
Wprowadzenie
Przewodzenie synaptyczne
Anatomia czynnościowa
Zdarzenia elektryczne w neuronach postsynaptycznych
Hamowanie i torowanie w synapsach
Chemiczne przewodnictwo synaptyczne
Główne układy neurotransmiterów
Plastyczność synaptyczna i uczenie się
Przewodnictwo nerwowo-mięśniowe
Złącze nerwowo-mięśniowe
Zakończenia nerwowe w mięśniach gładkich i w mięśniu sercowym
Nadwrażliwość poodnerwieniowa
5. Powstawanie impulsów w narządach zmysłów
Wprowadzenie
Narządy zmysłów i receptory
Zmysły
Powstawanie impulsów w różnych nerwach
Kodowanie informacji czuciowej
Piśmiennictwo dotyczące działu II
Dział III. Czynność układu nerwowego
6. Odruchy
Wprowadzenie
Odruchy monosynaptyczne. Odruch na rozciąganie
Odruchy polisynaptyczne. Odruch zginania
Ogólne właściwości odruchów
7. Czucie skórne, głębokie i trzewne
Wprowadzenie
Drogi czuciowe
Czucie dotyku
Propriocepcja
Czucie temperatury
Czucie bólu
Inne rodzaje czucia
8. Wzrok
Wprowadzenie
Uwagi anatomiczne
Mechanizm powstawania obrazu
Mechanizm fotorecepcji
Odpowiedzi w drogach wzrokowych i korze mózgu
Widzenie barw
Inne procesy związane z widzeniem
Ruchy gałek ocznych
9. Słuch i równowaga
Wprowadzenie
Uwagi anatomiczne
Komórki włoskowate
Słyszenie
Czynność przedsionka
10. Węch i smak
Wprowadzenie
Węch
Smak
Narządy receptorowe i drogi czuciowe
11. Stan czuwania, sen i aktywność elektryczna mózgu
Wprowadzenie
Wzgórze i kora mózgu
Twór siatkowaty i układ siatkowaty aktywujący
Korowe potencjały wywołane
Elektroencefalogram
Fizjologiczne podstawy EEG, świadomości i snu
12. Kontrola postawy i ruchów ciała
Wprowadzenie
Zasady ogólne
Układ korowo-rdzeniowy i korowo-opuszkowy
Budowa anatomiczna i czynność
Układy regulujące postawę ciała
Integracja w rdzeniu kręgowym
Składowe pochodzące z rdzenia przedłużonego
Składowe śródmózgowiowe
Składowe korowe
Jądra podstawy
Móżdżek
13. Autonomiczny układ nerwowy
Wprowadzenie
Anatomiczna organizacja autonomicznego układu nerwowego
Transmisja chemiczna w złączach autonomicznych
Odpowiedzi narządów efektorowych na autonomiczną impulsację nerwową
14. Ośrodkowa regulacja czynności trzewnych
Wprowadzenie
Rdzeń przedłużony
Podwzgórze
Uwagi anatomiczne
Czynność podwzgórza
Związek podwzgórza z funkcjami autonomicznymi
Związek podwzgórza ze snem
Związek podwzgórza ze zjawiskami cyklicznymi
Głód
Pragnienie
Kontrola wydzielania tylnego płata przysadki
Kontrola wydzielania przedniego płata przysadki
Regulacja temperatury ciała
15. Neuronalne podstawy zachowania instynktownego iemocji
Wprowadzenie
Uwagi anatomiczne
Czynności układu limbicznego
Zachowanie seksualne
Inne emocje
Motywacja i uzależnienie
Chemia mózgu i zachowanie
16. Wyższe czynności układu nerwowego.
Odruchy warunkowe, uczenie się i zjawiska pokrewne
Wprowadzenie
Metody badania
Uczenie się i pamięć
Czynność kory nowej mózgu
Piśmiennictwo dotyczące działu III
Dział IV. Endokrynologia, metabolizm i rozród
17. Równowaga energetyczna, metabolizm i odżywianie
Wprowadzenie
Przemiana materii
Metabolizm pośredni
Metabolizm węglowodanów
Metabolizm białek
Metabolizm tłuszczów
Odżywianie
18. Gruczoł tarczowy
Wprowadzenie
Uwagi anatomiczne
Powstawanie i wydzielanie hormonów tarczycy
Transport i metabolizm hormonów tarczycy
Działania hormonów tarczycy
Regulacja czynności wydzielniczej tarczycy
Znaczenie kliniczne
19. Czynność endokrynna trzustki i regulacja metabolizmu węglowodanów
Wprowadzenie
Budowa komórek wysp trzustkowych
Budowa, biosynteza i wydzielanie insuliny
Losy wydzielonej insuliny
Efekty działania insuliny
Mechanizm działania insuliny
Następstwa niedoboru insuliny
Nadmiar insuliny
Regulacja wydzielania insuliny
Glukagon
Inne hormony wysp trzustkowych
Wpływ innych hormonów i wysiłku fizycznego na metabolizm węglowodanów
Hipoglikemia i cukrzyca u ludzi
20. Rdzeń i kora nadnerczy
Wprowadzenie
Budowa nadnerczy
Rdzeń nadnerczy
Budowa i funkcje hormonów rdzenia nadnerczy
Regulacja wydzielania rdzenia nadnerczy
Kora nadnerczy
Budowa i biosynteza hormonów kory nadnerczy
Transport, przemiany i wydalanie hormonów kory nadnerczy
Działanie nadnerczowych androgenów i estrogenów
Fizjologiczne działanie glikokortykoidów
Farmakologiczne i patologiczne wpływy glikokortykoidów
Regulacja wydzielania glikokortykoidów
Efekty działania mineralokortykoidów
Regulacja wydzielania aldosteronu
Rola mineralokortykoidów w regulacji równowagi mineralnej
Podsumowanie objawów nadczynności i niedoczynności kory nadnerczy u ludzi
21. Hormonalna kontrola gospodarki wapniowej i fizjologia kości
Wprowadzenie
Metabolizm wapniowo-fosforanowy
Fizjologia kości
Witamina D i hydroksycholekalcyferole
Gruczoły przytarczyczne
Kalcytonina
Wpływ innych hormonów i czynników humoralnych na metabolizm wapnia
22. Przysadka
Wprowadzenie
Morfologia
Hormony części pośredniej
Hormon wzrostu
Fizjologia wzrostu
Niedoczynność przysadki
Nadczynność przysadki u ludzi
23. Gruczoły płciowe. Rozwój i funkcje układu rozrodczego
Wprowadzenie
Różnicowanie płci i rozwój
Płeć chromosomalna
Embriologia układu rozrodczego człowieka
Nieprawidłowości w różnicowaniu płciowym
Okres pokwitania
Przedwczesne i opóźnione pokwitanie
Menopauza
Gonadotropiny przysadkowe oraz prolaktyna
Męski układ rozrodczy
Budowa
Gametogeneza i ejakulacja
Funkcja wewnątrzwydzielnicza jąder
Kontrola funkcji jąder
Nieprawidłowości w funkcjonowaniu jąder
Żeński układ rozrodczy
Cykl menstruacyjny
Hormony jajnikowe
Kontrola funkcji jajników
Nieprawidłowości czynności jajników
Ciąża
Laktacja
24. Funkcja endokrynna nerek, serca i szyszynki
Wprowadzenie
Układ reninaangiotensyna
Erytropoetyna
Hormony serca i inne czynniki natriuretyczne
Szyszynka
Piśmiennictwo dotyczące działu IV
Dział V. Czynność układu pokarmowego
25. Trawienie i wchłanianie
Wprowadzenie
Węglowodany
Białka i kwasy nukleinowe
Tłuszcze
Wchłanianie wody i elektrolitów
Wchłanianie witamin i soli mineralnych
26. Regulacja funkcji układu pokarmowego
Wprowadzenie
Uwagi ogólne
Hormony żołądkowo-jelitowe
Jama ustna i przełyk
Żołądek
Zewnątrzwydzielnicza (egzokrynna) czynność trzustki
Wątroba i drogi żółciowe
Jelito cienkie
Okrężnica
Piśmiennictwo dotyczące działu V
Dział VI. Krążenie
27. Krążące płyny ustrojowe
Wprowadzenie
Krew
Szpik kostny
Leukocyty (krwinki białe)
Odporność
Płytki krwi
Erytrocyty (krwinki czerwone)
Grupy krwi
Osocze
Hemostaza
Chłonka
28. Pochodzenie skurczów serca i jego czynność elektryczna
Wprowadzenie
Pochodzenie i rozprzestrzenianie się pobudzenia w sercu
Elektrokardiogram
Zaburzenia rytmu serca
Zapis elektrokardiograficzny w różnych chorobach serca i układu krążenia
29. Serce jako pompa
Wprowadzenie
Zjawiska mechaniczne w cyklu pracy serca
Pojemność minutowa serca
30. Dynamika krążenia krwi i chłonki
Wprowadzenie
Podstawy anatomiczne
Podstawy biofizyczne
Krążenie w tętnicach i tętniczkach
Krążenie w naczyniach włosowatych
Krążenie chłonki i objętość płynu tkankowego
Krążenie żylne
31. Mechanizmy regulujące w układzie sercowo-naczyniowym
Wprowadzenie
Miejscowe mechanizmy regulujące
Substancje wydzielane przez śródbłonek
Ogólnoustrojowa regulacja przez hormony
Wpływ układu nerwowego na układ krążenia
32. Krążenie krwi w niektórych narządach
Wprowadzenie
Krążenie mózgowe
Podstawy anatomiczne
Płyn mózgowo-rdzeniowy
Bariera krewmózg
Przepływ mózgowy krwi oraz jego regulacja
Metabolizm mózgu i zapotrzebowanie na tlen
Krążenie wieńcowe
Krążenie w trzewiach
Krążenie w skórze
Krążenie w łożysku i krążenie płodowe
33. Homeostaza sercowo-naczyniowa w zdrowiu i chorobie
Wprowadzenie
Kompensacja wpływów grawitacji
Wysiłek fizyczny
Zapalenie i gojenie się ran
Wstrząs
Nadciśnienie
Niewydolność serca
Piśmiennictwo dotyczące działu VI
Dział VII. Oddychanie
34. Czynność płuc
Wprowadzenie
Właściwości gazów
Budowa płuc
Mechanika oddychania
Wymiana gazowa w płucach
Krążenie płucne
Inne czynności układu oddechowego
35. Transport gazów między płucami a tkankami
Wprowadzenie
Transport tlenu
Transport dwutlenku węgla
36. Regulacja oddychania
Wprowadzenie
Nerwowa kontrola oddychania
Regulacja czynności oddechowej
Chemiczna kontrola oddychania
Pozachemiczne oddziaływanie na oddychanie
37. Oddechowe mechanizmy kompensacyjne w zdrowiu i chorobie
Wprowadzenie
Wpływ wysiłku fizycznego
Hipoksja
Hipoksja hipoksyczna
Inne rodzaje hipoksji
Terapia tlenem
Hiperkapnia i hipokapnia
Inne zaburzenia oddechowe
Choroby wpływające na krążenie płucne
Skutki zwiększonego ciśnienia barometrycznego
Sztuczne oddychanie
Piśmiennictwo dotyczące działu VII
Dział VIII. Powstawanie i wydalanie moczu
38. Czynność nerek i mikcja
Wprowadzenie
Anatomia czynnościowa
Krążenie nerkowe
Filtracja kłębuszkowa
Czynność kanalików
Wydalanie wody
Zakwaszanie moczu i wydalanie wodorowęglanów
Regulacja wydalania jonów Na+
Regulacja wydalania jonów K+
Leki moczopędne (diuretyki)
Skutki zaburzeń czynności nerek
Pęcherz moczowy
39. Regulacja składu i objętości płynu zewnątrzkomórkowego
Wprowadzenie
Zachowanie ciśnienia osmotycznego
Zachowanie objętości
Utrzymanie swoistego składu jonowego
Utrzymanie stężenia jonów H+
Piśmiennictwo dotyczące działu VIII
Materiały do nauki. Cele nauki, pytania ogólne i testowe
Odpowiedzi na pytania ogólne i testowe
Dodatek
Piśmiennictwo ogólne
Prawidłowe wartości i statystyczna ocena danych
Skróty i symbole powszechnie stosowane w fizjologii oddychania
Niektóre standardowe symbole stosowane w fizjologii oddychania
Odpowiedniki metryczne jednostek amerykańskich i angielskich
Alfabet grecki
Skorowidz